Temel Yaşam Desteği
Bilinç ve solunum kontrolü, 112 çağrısı ve doğru kalp masajı ile suni solunum oranı.
- Bilinç ve solunum kontrolünü doğru sırayla yapmak
- 112 çağrısının ne zaman yapılacağını bilmek
- Kalp masajının hız, derinlik ve 30:2 oranını uygulamak
Bilinç ve solunum kontrolüResmî Kural
Önce olay yeri güvenliği sağlanır. Kazazedenin omzuna hafifçe dokunup seslenerek bilinci kontrol edilir. Yanıt yoksa hava yolunu açmak için baş geriye, çene yukarı pozisyonu verilir ve bak-dinle-hisset ile solunum 10 saniye kadar değerlendirilir. Bilinç kapalı ve solunum yoksa vakit kaybetmeden temel yaşam desteğine başlanır.
Önce bilinci ve solunumu bak-dinle-hisset ile kontrol et, sonra 112, sonra kalp masajı.
112 hemen aranırGüvenlik İpucu
Kazazedede bilinç ve solunum yoksa, kalp masajına başlamadan hemen 112 acil çağrı aranır veya çevredeki birine aratılır. Mümkünse hoparlör açılarak yönlendirme alınır ve varsa OED (otomatik defibrilatör) istenir. Erken haber vermek, profesyonel ekibin en kısa sürede ulaşması için hayati önemdedir.
Bilinç ve solunum yoksa masaja başlamadan hemen 112 aranır veya çevredeki birine aratılır. Gecikme hayat kaybettirir.
Kalp masajı: hız, derinlik, oranResmî Kural
Eller göğüs kemiğinin ortasına, dirsekler gergin şekilde yerleştirilir. Bası hızı dakikada 100-120, derinlik yetişkinde yaklaşık 5 cm olmalı ve her basıdan sonra göğsün tam yükselmesine izin verilmelidir. Uygulama 30 kalp masajı + 2 suni solunum (30:2) döngüsü hâlinde, ekip gelene ya da kazazede canlanma belirtisi gösterene kadar aralıksız sürdürülür.
| Ölçüt | Değer |
|---|---|
| Bası hızı | Dakikada 100-120 |
| Bası derinliği | Yaklaşık 5 cm |
| Masaj : suni solunum | 30 : 2 |
Hava yolu ve suni solunumGüvenlik İpucu
Suni solunum öncesi hava yolunun açık olması için baş-çene pozisyonu korunur; burun kapatılır, ağızdan ağıza göğsü hafifçe kaldıracak kadar nefes verilir. Fazla ve sert üfleme mideye hava kaçırır. Masajı olabildiğince az kesmek, kanın dolaşımını sürdürmek açısından kritiktir.
- Önce bilinç, sonra solunum kontrol edilir.
- Bilinç ve solunum yoksa hemen 112 aranır.
- Kalp masajı 100-120/dk hız ve ~5 cm derinlikte yapılır.
- Uygulama 30 masaj + 2 solunum (30:2) oranıyla sürdürülür.
- Kalp masajını çok yavaş veya çok yüzeysel yapmak. Çözüm: Hız 100-120/dk, derinlik ~5 cm; her basıdan sonra göğüs tam yükselmeli.
- Masaja başlamadan uzun uzun ne yapacağına karar vermeye çalışmak. Çözüm: Bilinç ve solunum yoksa 112yi aratıp hemen masaja başla; gecikme hayat kaybettirir.
- Sayıları birlikte kodla: "30-2, 100-120, 5 cm".
- Sırayı hatırla: "Bak - Ara (112) - Bas".
- Oran soran şıklarda 30:2 dışındaki değerleri ele.
- Hava yolu geçen soruda "baş geriye, çene yukarı" içeren şıkkı öne al.
- TYD sorularında oran her zaman 30:2, hız 100-120/dk, derinlik yaklaşık 5 cm olarak sorulur.
Tekrar kartları
Karta dokun, cevabı gör. Aktif hatırlama kalıcılığı artırır.
Alıştırma soruları
Yaralının bilincini değerlendirmek için ilk olarak ne yapılır?
Bilinci kapalı bir kişiye koma (yan yatış) pozisyonu vermeden önce ilk yardımcı öncelikle hangi kontrolü yapmalıdır?
Koma (yan yatış) pozisyonunun temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
AI Koç bu dersin içeriğinden yanıtlar; ayrıca sana özel çalışma planı çıkarır.
Kaynaklar: Temel Yaşam Desteği rehberi — yetişkinde TYD (uzman onayı gereklidir)